Pszczoły – dlaczego są tak ważne i jak możemy im pomóc?

Pszczoły kojarzą nam się przede wszystkim z miodem. Tymczasem ich znaczenie jest znacznie większe. Jako zapylacze pomagają wielu roślinom wydawać owoce i nasiona, a bez ich pracy świat przyrody wyglądałby zupełnie inaczej.

O pszczołach warto więc mówić nie tylko wtedy, gdy pojawia się temat miodu czy uli. Warto też wiedzieć, dlaczego są tak ważne, z jakimi problemami się mierzą i co każdy z nas może zrobić, żeby stworzyć im trochę bardziej przyjazne miejsce do życia.

Pszczoła to nie tylko miód

Kiedy słyszymy słowo „pszczoła”, najczęściej mamy przed oczami pszczołę miodną żyjącą w ulu. To jednak tylko jeden z wielu gatunków pszczół, które możemy spotkać w naszym otoczeniu.

W Polsce żyje wiele gatunków dzikich pszczół. Są wśród nich między innymi trzmiele, murarki i inne niewielkie owady, które często łatwo przeoczyć. Nie produkują miodu, ale podobnie jak pszczoła miodna odwiedzają kwiaty i uczestniczą w zapylaniu roślin.

Dlatego ogród, balkon czy nawet niewielki kawałek zieleni może mieć dla nich znaczenie.

Dlaczego pszczoły są tak ważne?

Zapylanie jest jednym z tych procesów w przyrodzie, o których na co dzień właściwie nie myślimy. Owady odwiedzają kwiaty w poszukiwaniu nektaru i pyłku, a przy okazji przenoszą pyłek z jednego kwiatu na drugi.

Dzięki temu wiele roślin może się rozmnażać i wydawać owoce.

Pszczoły mają więc znaczenie nie tylko dla przyrody. Ich praca jest związana również z tym, co trafia na nasze stoły – między innymi owoce, warzywa, nasiona czy różnego rodzaju produkty roślinne.

Trudno wyobrazić sobie wiosnę i lato bez brzęczenia owadów nad kwitnącymi drzewami i kwiatami. Jeszcze trudniej wyobrazić sobie przyrodę, w której takich owadów zaczyna brakować.

Dlaczego pszczołom nie jest łatwo?

Na kondycję pszczół wpływa wiele różnych czynników. Wśród nich wymienia się między innymi choroby, utratę naturalnych siedlisk, intensywne rolnictwo, stosowanie środków ochrony roślin, zmniejszanie różnorodności roślin czy rozwój terenów miejskich.

Problem nie zawsze wygląda spektakularnie. Czasem jest to po prostu coraz mniej kwitnących roślin, coraz mniej dzikich zakątków i coraz mniej miejsc, w których owady mogą znaleźć pożywienie i schronienie.

Na szczęście nie wszystko zależy od wielkich decyzji i wielkich instytucji.

Co możemy zrobić dla pszczół?

Pomoc pszczołom nie musi oznaczać wielkich działań. Wiele rzeczy możemy zrobić we własnym ogrodzie, na balkonie, działce czy nawet niewielkim skrawku zieleni.

Posadźmy rośliny przyjazne zapylaczom

Kwiaty są dla pszczół źródłem nektaru i pyłku. Warto wybierać różne gatunki roślin, które kwitną w różnych porach roku. Dzięki temu owady mogą znaleźć pożywienie nie tylko przez kilka tygodni wiosną, ale przez znacznie dłuższy czas.

Nie trzeba od razu zakładać wielkiej łąki kwietnej. Kilka doniczek z kwiatami na balkonie też może być dobrym początkiem.

Zostawmy trochę miejsca naturze

Idealnie wypielęgnowany ogród niekoniecznie jest najlepszym miejscem dla wszystkich jego mieszkańców.

Kawałek niekoszonej trawy, dzikie kwiaty, krzewy czy naturalne zakamarki mogą być dla owadów znacznie bardziej wartościowe niż perfekcyjnie przystrzyżony trawnik.

Czasem wystarczy więc... trochę mniej sprzątać.

Uważajmy na środki ochrony roślin

Warto ograniczać stosowanie chemicznych środków ochrony roślin, szczególnie w okresie kwitnienia roślin, kiedy odwiedzają je zapylacze.

Jeżeli mamy własny ogród, warto najpierw zastanowić się, czy dany środek jest rzeczywiście potrzebny i czy istnieje łagodniejszy sposób rozwiązania problemu.

Pamiętajmy o wodzie

W upalne dni owady również potrzebują wody. Możemy przygotować dla nich niewielkie poidełko. Ważne, aby nie była to głęboka miska z wodą, w której owady mogłyby się utopić.

Kilka kamyków lub kawałków drewna wystających ponad powierzchnię wody pozwoli im bezpiecznie usiąść i napić się.

Pszczoły warto poznawać od dziecka

Pszczoły są świetnym pretekstem do rozmowy z dziećmi o przyrodzie.

Możemy wspólnie obserwować owady odwiedzające kwiaty, sprawdzać, jakie rośliny najbardziej je przyciągają, a przy okazji rozmawiać o tym, dlaczego różnorodność w przyrodzie jest tak ważna.

Dziecko, które zaczyna zauważać małe owady, kwiaty i inne elementy otaczającego je świata, zaczyna też dostrzegać, że przyroda nie kończy się na dużych i efektownych zwierzętach.

A przecież właśnie te małe stworzenia często wykonują ogromną pracę.

8 sierpnia – Wielki Dzień Pszczół

8 sierpnia obchodzimy Wielki Dzień Pszczół – ogólnopolskie święto, którego celem jest przypomnienie, jak wiele zawdzięczamy tym niezwykłym owadom i jak wyglądałby świat bez ich pracy.

To dobra okazja, żeby zatrzymać się na chwilę i pomyśleć o pszczołach nie tylko jako producentach miodu, ale przede wszystkim jako ważnych zapylaczach. Pszczoły zapylają między innymi kwiaty drzew i krzewów owocowych, warzyw oraz innych roślin owadopylnych.

Wielki Dzień Pszczół to także dobry moment, żeby zrobić coś małego dla zapylaczy – posadzić kwiaty, zostawić w ogrodzie trochę naturalnego zakątka albo po prostu zwrócić większą uwagę na owady, które odwiedzają nasze rośliny.

Warto dbać o pszczoły nie tylko 8 sierpnia.

Więcej informacji o Wielkim Dniu Pszczół można znaleźć na stronie Szkoły Głównej Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie.

Pszczoły w wersji, która nie żądli

Jeśli pszczoły szczególnie przypadły Wam do gustu, można zaprosić je do domu w zupełnie bezpiecznej, pluszowej wersji.

W naszym niezwykłym pluszowym zoo znajdziecie pszczoły oraz wiele innych zwierząt – także owadów i mniej oczywistych mieszkańców świata przyrody.

Jeśli los pszczół jest dla Was również ważny, można zaprosić je do domu w zupełnie bezpiecznej, pluszowej wersji.

Zobacz nasze ekologiczne pluszowe pszczoły od Wild Republic EcoKins – od niewielkich z serii Mini po całkiem pokaźne, około 30-centymetrowe.

Może taka pluszowa pszczoła będzie początkiem rozmowy o tych prawdziwych?

Mała pomoc ma znaczenie

Nie każdy ma ogród, nie każdy może posadzić łąkę kwietną i nie każdy ma możliwość zrobienia czegoś dużego.

Ale każdy może zrobić coś małego.

Doniczka z kwiatami, kawałek dzikiego ogrodu, ograniczenie chemii czy po prostu zwrócenie uwagi na to, jakie owady odwiedzają nasze rośliny – to niewielkie rzeczy, ale właśnie z takich drobnych działań składa się bardziej przyjazne środowisko.

Dbałość o przyrodę zwraca się wszystkim – ludziom, roślinom i pszczołom.